Telefonlar

Telefon, iki nokta arasında ses iletişimini elektrik akımı yoluyla yapan alettir. Ses dalgalarını elektrik akımına çevirir ve kablolu veya kablosuz ortamlarda diğer telefona iletir. O da gelen akımı ses dalgasına çevirir. Böylelikle iletişim sağlanmış olur.

Yetişkin bir insan sesi yaklaşık 85 Hz ile 255 Hz arasıdır. Erkekler için 85-180 Hz arası iken, kadınlar için 165-255 Hz arasıdır. Kadınların sesi bunun için incedir (frekans yüksek demek, tiz ses demektir). Aslında bu fark ses tellerinin uzunluğundaki farktan gelir. Erkeklerin ses telleri daha uzundur. Onun için kalın ses çıkar.

Konuşmalarımızda, ağlamamızda, gülmemizde farklı frekanslarda sesler üretiriz. Bu aralık yaklaşık olarak 300 Hz ile 3500 Hz arasıdır. Telefon teknolojilerinde 300-3000 Hz arası kullanılır. Bunun için telefon teknolojisinde bu aralık bir taşıyıcı barındırır. İnsan sesinin frekansı biraz daraltıldığı için olsa gerek telefondaki sesimiz gerçek sesimiz değildir, ancak çok benzer. Yani konuşmadan, tarzdan, o kişi olup olmadığını anlayabiliriz.

Bir insan kulağı ise yaklaşık 20 Hz ile 20 kHz arasını duyabilir. En iyi duyduğu aralık ise 300 Hz ile 10 kHz arasıdır. Her insanın duyma bandı ve duyma kazancı biraz farklıdır. Yaşlılarda hem bu band genişliği biraz daha dardır hem de duyma kazançları düşer. Bu kazancı artırmak için pilli kulaklıklar kullanırlar. Çok yaşlılarda daha fazla kazanç gerektiği için büyük piller (AA gibi) kullanılırken, küçük kulaklıklarda saat pilleri yeterlidir.

Bu noktadan sonra telefonun tarihine biraz girelim:
1837 Samuel Finley Morse: Mors alfabesinin mucididir. Telegraf sistemi iletişim için bu alfabeyi kullanıyordu. İki nokta arasında mutlaka kablo çekiliyordu. Alexander Graham Bell bu sistemi geliştirmek için çalıştı.
Bundan 35 yıl sonra 1872 yılında Bell telefonu icad etmiş ve patentini 1876 yılında almıştır. Annesi ve eşi işitme engelli olduğu için aslında sağırlık üzerine çalışırken bulmuştur telefonu. National Geographic Topluluğu’nun da kurucusudur. Bu derginin merkezi Washington DC’dedir. Bell Labs, Graham Bell’in bir şirketidir. Tarihte birçok icada imza atmıştır.

İlk telefon denemesi 10 Mart 1876’da yapılmıştır. Tarihte insan sesi ilk kez elektrik akımı yardımıyla bu tarihte iletilmiştir.
1920’lerde araya santral girmeden telefon görüşmeleri mümkündü.
18 Ekim 1892’de Chicago ile New York City arasında telefon hattı açıldı.
1915 yılında kıtalar arası telefon görüşmeleri yapıldı. (Paris – Arlington (USA)
Su altına döşenen kablolarla ilk iletişim Florida ile Havana arasındaki 185 km’lik bir hat ile gerçekleşti.
İkinci dünya savaşı sırasında kablosuz telefonlar geliştirildi, arabalarda kullanılmaya başlandı.
Uydular aracılığı ile ilk görüşmeler ise 1960 yılında yapıldı. Taşınabilir telefonlar bundan sonra geliştirildi.

İlk cep telefonlarını 1973 yılında Motorola üretti. Dynatac 8000x modeli olarak piyasaya çıktı. Bu telefon 1.1 kg ağırlığındaydı. Fikir, Star Trek filmindeki Kaptan Kirk’ten gelmişti. Aslında o filmdeki bazı sahnelere hala sahip değiliz. Zamanla bu telefonlar küçültüldü. Şimdilerde her boyutta mevcut.

Dünyanın ilk GSM görüşmesi 1 Temmuz 1992’de yapıldı. Finlandiya Başbakanı elindeki Nokia telefonla bu görüşmeyi yaptı. GSM bu yıllardan sonra Avrupa’da hızla yayılmaya başladı. 1995 yılından sonra Asya’ya geldi. 90’lı yılların sonuna doğru Nokia farklı renkte ekranları olan modellerini çıkarmaya başladı. 3210 modeli mesela.
Japonlar da buna benzer telefon üretmeye başladılar. Sharp J-SH04. Siemens piyasaya girdi.

İlk bluetooth teknolojiye sahip telefon ise Sony-Ericsson T610’dur. Artık telefonlarda oyunlar oynanabiliyor, melodi çalınabiliyor hatta basit navigasyon yapılabiliyordu. 2002 yılında Smart phone’lar, akıllı telefonlar çıkmaya başladı. HP iPaq böyle bir şeydi. Ancak çok kabaydı.
İlk dokunmatik ekrana sahip telefon Sony-Ericsson tarafından çıkarıldı. 2007 yılının başında Apple iPhone’u çıkardı. Çok sattı. Şirketin değeri rekorlar kırdı. Bundan sonra Samsung, Nokia, LG, HTC gibi dünya devleri benzer telefonlar çıkarmaya başladı. Sonra telefonlara internet özelliği, web browser, gmail, takvim, haritalar gibi uygulamalar eklendi.

Şimdilerde bu uygulamalar artık daha da çoğaldı. En yakın eczane, hastane, lokanta nerde gibi sorulara cevap verebilen uygulamalar mevcut. Ayrıca namaz vakitleri, kıble, Kur’an-ı Kerim, hadisler, haberler, mesajlaşma, oyun gibi insanların ihtiyaç duyabileceği veya eğlenmek için kullanacağı hemen bütün uygulamalar yazılmış durumda.

Artık telefonlar gözümüz, elimiz, ayağımız olmuş durumda. Onsuz yapamıyoruz. Hatta bir yerde arkadaşlarla toplanınca bile birbirimizle konuşmak yerine onunla ilgileniyoruz…

Dr. Lokman Kuzu
Senior RF/MW Engineer